Wie zijn geboortestreek verlaat en zich ergens anders vestigt, neemt altijd culturele en religieuze gewoonten met zich mee.
Al in het interbellum kwamen mensen uit Noord-Afrika en Turkije naar België om in de mijnen te werken, maar vooral vanaf de jaren 1960 nam hun aantal spectaculair toe. Met hen groeide de nood aan islamitische gebedsplaatsen.
Een van de oudste nog actieve moskeeën in Vlaanderen is de El Fath-moskee in de Brugse Poortwijk in Gent.
De moskee werd begin jaren 1970 gesticht door Marokkaanse, voornamelijk Berberse moslims uit het Rif-gebied. Ook de Turkse gemeenschap stichtte in Gent een moskee in die tijd. Het waren niet alleen gebedsplaatsen, maar ook ontmoetingsplekken voor nieuwe gearriveerden, plaatsen van cultuurbeleving en onderlinge steun.
El Fath (de vrijheid) was een initiatief van jonge mannen die elkaar buiten de werkuren troffen. Ook bij een overlijden was het belangrijk om een plek te hebben om samen te komen, het djanaza-gebed op te zeggen en de repatriëring naar Marokko te organiseren. Daar kozen de meeste families voor, al kwam er in de jaren 1970 in Houthalen-Helchteren een eerste islamitische begraafplaats in Vlaanderen.
Steun van bovenaf kregen de mosliminwoners van België vanaf 1974, toen de uit 1870 stammende wet op de kerkfabrieken werd aangepast. Vanaf toen konden ook islamitische gebedshuizen subsidies krijgen en imams door de staat betaald worden.
Vanaf de jaren 1980 diversifieerden de moskeeën zich verder.
Vandaag zijn er die zich richten op bijvoorbeeld de Pakistaanse of Bosnische gemeenschappen. Ook andere niet-christelijke inwoners van België bouwden cultusgebouwen, zoals de Sikhtempel in Sint-Truiden of de Jaïntempel in Wilrijk.
Gent heeft vandaag ook een van de grootste moskeeën van Vlaanderen, de Groene Moskee (Fatih Camii) in een oude elektriciteitscentrale van de jaren 1920. De El Fath-moskee werd in 2012 gerenoveerd en biedt nu plaats aan 500 à 600 gelovigen.
Dit verhaal is gemaakt door Geheugen Collectief voor FAAM - virtueel museum.
ErfgoedApp
ErfgoedApp
ErfgoedApp
Kasper Vanderzeypen
