Welvaart weven

In de middeleeuwen zorgde vooral één economische sector voor de groeiende welvaart in Vlaamse steden zoals Ieper, Brugge en Gent: de lakennijverheid. Om laken te maken, was er wol nodig. Die kwam aanvankelijk vooral van schapen in de kuststreek.

Vanaf de 12de eeuw werd de textielnijverheid zo groot dat er ook wol uit Schotland en Spanje en vooral Engeland moest worden ingevoerd.

De bewerking van de wol tot laken deed een hele industrie ontstaan, waar talloze mannen en vrouwen aan meewerkten. In de steden concentreerden zij zich in ambachtsgilden, zoals die van de spinners, wevers, vollers (die het laken vervilten tot een stevige waterafstotende stof), ververs, … Lakenhandelaars in de grote havensteden maakten fortuin door de afgewerkte producten te exporteren naar heel Europa – en zelfs daarbuiten.

Een 16de-eeuws wandtapijt uit Oudenaarde - MOU-Museum van Oudenaarde/De Wit, Mechelen
Een 16de-eeuws wandtapijt uit Oudenaarde - MOU-Museum van Oudenaarde/De Wit, Mechelen
Bewonder de Oudenaardse wandtapijten in het MOU museum in Oudenaarde.
Bezoek MUST, het textielmuseum van Ronse.

De lakennijverheid was aanvankelijk vooral geconcentreerd in het graafschap Vlaanderen, maar verspreidde zich al snel over de rest van de zuidelijke Nederlanden. De ambachtsgilden konden door hun bijdrage aan de welvaart van de steden wegen op de economische regelgeving en politieke inspraak afdwingen. Dat gebeurde vooral na de Guldensporenslag in 1302, waarbij de stedelijke ambachtslieden een verbond sloten met de graaf van Vlaanderen in diens strijd tegen de koning van Frankrijk.

Bezoek Texture en maak kennis met het erfgoed van vlas en textiel in Kortrijk.

Ook na de middeleeuwen bleef textiel belangrijk in de zuidelijke Nederlanden. Textiel was zelfs een van de sleutelsectoren in de industriële revolutie in het 19de-eeuwse België. Niet alleen wol, maar ook vlas en later katoen en synthetische stoffen werden nu verwerkt. Verschillende steden en regio’s staan vandaag bekend om hun textielerfgoed. De wandtapijten uit Oudenaarde (16de-18de eeuw) of de vlas- en linnennijverheid in de regio rond Kortrijk in de 19de eeuw zijn daar voorbeelden van.

Vlasoogst in Westouter, midden 20ste eeuw - Westhoek verbeeldt, privécollectie - westhoekverbeeldt.be
Vlasoogst in Westouter, midden 20ste eeuw - Westhoek verbeeldt, privécollectie - westhoekverbeeldt.be
Ontdek het textielverleden van Gent in het Industriemuseum.

Dit verhaal is gemaakt door Geheugen Collectief voor FAAM - virtueel museum.

Wandeling Kortrijkse textielsporen
Stap door Kortrijk en je ontdekt overal sporen van een rijk textielverleden. Van bleekweides tot fabrieksschoorstenen: deze gratis stadswandeling
Waarschootstof
Waarschoot is onlosmakelijk verbonden met haar textielverleden. Dat merk je zeker in het straatbeeld: aan de architectuur van oude fabrieksgebouw
Kathedralen van de industrie
Aan het einde van de 19e eeuw viert de Gentse textielindustrie nog hoogtij. Indrukwekkende fabriekscomplexen - stuk voor stuk architecturale pare
Art deco... ten voeten uit... te Ronse
Tussen de twee wereldoorlogen groeide Ronse uit tot het tweede textielcentrum in Vlaanderen na Gent. Nergens anders vind je zo een rijke concentr