De Oude Kwaremont

In het eerste weekend van april staat het volk rijen dik op de Oude Kwaremont. De kasseihelling in Kluisbergen is een publiekstrekker van een van de belangrijkste wielerwedstrijden van het jaar: de Ronde van Vlaanderen. Ze is pas sinds 1974 deel van het parcours. Maar sinds enkele jaren is ze een echte scherprechter in de finale.

In belevingscentrum Centrum Ronde van Vlaanderen in Oudenaarde kan je jezelf onderdompelen in de geschiedenis van de Ronde.

Al die mensen op een helling in de Vlaamse Ardennen, het zegt wat over het belang van de Ronde én van de wielersport in Vlaanderen. Want wielrennen is er niet zomaar populair: volgens velen is ‘de koers’ de Vlaamse sport bij uitstek.

De basis voor die liefde werd gelegd in de jaren 1900, toen de fiets betaalbaar werd voor gewone mannen en vrouwen.

Renner Cyrille van Hauwaert in 1913 - KOERS. Museum van de Wielersport, Roeselare
Renner Cyrille van Hauwaert in 1913 - KOERS. Museum van de Wielersport, Roeselare

Er vonden wedstrijden plaats in dorpen en stadjes in de hele regio. Al snel boekten Vlaamse renners zoals Cyrille van Hauwaert en Odiel Defraeye ook successen in internationale wedstrijden, zoals de Ronde van Frankrijk en Parijs-Roubaix.

Op die populariteit haakte Sportwereld gretig in. De sportkrant rolde voor het eerst van de persen in 1912 en werd het populairste sportblad van Vlaanderen. In 1913 organiseerde haar directeur de eerste Ronde van Vlaanderen. De wedstrijd door Oost- en West-Vlaanderen groeide uit tot een hoogtepunt van het wielerseizoen. Dat de koers ook een Vlaams symbool werd, was mee te danken aan Karel van Wijnendaele. De hoofdredacteur van Sportwereld was heel Vlaamsgezind. Hij schreef over wielrennen als een volkssport en over Vlaamse renners als sterke helden. Zo wilde hij de Vlaamse identiteit versterken.

De eerste editie van Sportwereld, 1912 - Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, Antwerpen
De eerste editie van Sportwereld, 1912 - Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience, Antwerpen

Zijn woorden hadden invloed. Tot op vandaag worden renners zoals olympisch kampioen Greg van Avermaet gevierd als ‘flandriens’. Dat is een aanduiding voor een ‘typisch Vlaamse’ wielerheld. Nieuw is dat nu ook vrouwelijke renners of ‘flandriennes’ aandacht en steun krijgen. Zeker sinds er in 2004 een eigen Ronde van Vlaanderen voor vrouwen werd gelanceerd.

In Gistel kan je terecht in het lokale Wielermuseum De Gistelse Flandriens.

Dit verhaal is gemaakt door Geheugen Collectief voor FAAM - virtueel museum.

KOERS gids
KOERS moet je beleven! Deze gids neemt je mee doorheen de opstelling en geeft je meer achtergrondinformatie bij enkele markante stukken.
De ontsnappingskoning van KOERS
Ben jij net als Thomas De Gendt? Waag je kans en demarreer uit het peloton. Maar pas op, de achtervolging wordt ingezet. Ben jij straks de chasse
Digitaal wielergeschiedenis ontdekken bij KOERS
KOERS, het museum van de wielersport in Roeselare, ontwikkelde zijn eerste digitale tour in de ErfgoedApp. Aanleiding daarvoor zijn de hygiënemaatregelen in het kader van COVID-19. Die zorgen er immers voor dat heel wat traditionele tools in een museumcollectie niet meer op dezelfde manier kunnen gebruikt worden. Hoe heeft het
Herman Vanspringel
Herman Vanspringel is een van de grote Vlaamse Wielerhelden. In deze tour kom je nog te weten wat zijn eerste job was, hoe hij trainde en hoe hij