Rond 1200 ontstond er een nieuwe muziekstijl in Parijs. De al eeuwenoude Gregoriaanse kerkmuziek was eenstemmig. Daar kwam nu een tweede en derde stem bij. Zo werd de meerstemmige muziek, de polyfonie, geboren.
Via de koorscholen van Doornik en Kamerijk veroverde de polyfonie ook de Lage Landen. Vanaf de 14de eeuw waren er in veel grote steden componisten actief. Vrij snel werden zij in heel Europa gevraagd. Ze gingen er in de kathedralen en vorstelijke hoven aan de slag. De muzikanten stonden bekend als ‘Fiamminghi’, hoewel ze niet alleen uit het graafschap Vlaanderen kwamen.
Veel muzikanten begonnen aan hun loopbaan als knaap in een kerkkoor. Getalenteerde jongeren klommen op tot zangmeester. Vervolgens gingen ze componeren. Vorsten, edellieden en bisschoppen wedijverden met elkaar om hen in dienst te nemen. Vaak reisden de polyfonisten van het ene land naar het andere, van Denemarken tot Spanje.
Voor de samenzang was het nodig om grote partituurboeken te maken waar verschillende zangers samen uit konden lezen. Die werden met de hand gemaakt. Vaak was het zangboek versierd met fijne schilderijtjes (miniaturen). Met de doorbraak van de boekdrukkunst in de vroege 16de eeuw werd het mogelijk om partituren in meerdere exemplaren af te drukken.
De luxueuze handschriften bevinden zich nu wereldwijd in belangrijke bibliotheken. In Vlaanderen zijn enkele prachtexemplaren bewaard gebleven, zoals het Antifonarium Tsgrooten en het Koorboek van Margaretha van Oostenrijk. Het eerste werd vervaardigd voor Antonius Tsgrooten, de abt van Tongerlo. Het Koorboek was waarschijnlijk een cadeau van de Habsburgse keizer Maximiliaan van Oostenrijk aan zijn kleinzoon Karel, later bekend als keizer Karel V.
Dit verhaal is gemaakt door OKV voor FAAM - virtueel museum.
ErfgoedApp
FAAM
FAAM
