Gewoon een kip? Het Kempens kieken is niet zomaar een kip, maar een sappig stukje Vlaams erfgoed met een millennia-oude voorgeschiedenis.
Het verhaal van het Kempens kieken begint in Azië, rond 3000 voor onze tijdrekening.
Toen hielden mensen voor het eerst kippen, onder andere voor hun vlees en eieren. Via de mens verspreidde de kip zich over de hele wereld. Er ontstonden lokale rassen, aangepast aan nieuwe leefomgevingen. Boven op natuurlijke selectie deed ook de mens een duit in het zakje. Landbouwers kweekten immers met die kippen die nuttige eigenschappen hadden voor de mens.
Zo ontstond ook het Kempens kieken, doordat Kempische landbouwers telkens de beste eierenleggers selecteerden. Omdat de kippen leefden van wat een Kempisch boerenerf en zijn omgeving aan voedsel boden, waren ze ook goed aangepast aan hun leefomgeving. De variant zou eeuwenoud zijn. Zo herkennen sommige mensen het Kempens kieken op de 16de-eeuwse schilderijen van Pieter Brueghel de Oude.
In de 19de eeuw steeg het aantal kippenrassen snel. Landbouwers en kwekers kruisten lokale rassen met buitenlandse om de ultieme leg- of vleeskip te kweken. Zo is de befaamde Mechelse koekoek in de jaren 1850 gekweekt door lokale kippenrassen te kruisen met Amerikaans-Aziatische Brahma-kippen uit de Antwerpse Zoo.
Na de Tweede Wereldoorlog werden kippeneieren en -vlees een massaproduct. De kippenkweek industrialiseerde. Het Kempens kieken en de Mechelse koekoek moesten wijken voor leggers en vleeskippen met een nog groter rendement. Het Kempens kieken stierf uit, de Mechelse koekoek is vandaag bedreigd.
Beide soorten worden vandaag bestempeld als levend erfgoed, omdat ze typerend zouden zijn voor het traditionele leven in Vlaanderen. Daarom proberen organisaties zoals Kempens Hoen de soorten in stand te houden en zelfs nieuw leven in te blazen.
Dit verhaal is gemaakt door Geheugen Collectief voor FAAM - virtueel museum.
ErfgoedApp
ErfgoedApp
ErfgoedApp
FAAM
