De mijn sluit in Zwartberg

In de jaren na de Tweede Wereldoorlog beleefden de Limburgse mijnen ongekende hoogdagen. Steenkool was de motor van de boomende Belgische economie en dus sprong de regering de mijnsector bij. Mijnwerkers werden in uitgekiende campagnes voorgesteld als redders van het vaderland. Als eerbetoon verscheen hun beeltenis op de muntstukken van een halve frank. Ze kregen ook effectief een beter statuut, met allerlei voordelen zoals goedkope leningen en vrijstelling van legerdienst. De productiecijfers schoten de hoogte in, met 1956 als absoluut recordjaar. Dat jaar haalden de Limburgse mijnen 10,5 miljoen ton steenkool uit de ondergrond.

Toch hingen er donkere wolken boven de koolmijnen. De concurrentie van buitenlandse spelers nam toe en olie begon steenkool te vervangen als belangrijkste energiebron.

De sector moest saneren. Eind 1965 kondigde de regering de sluiting aan van vijf Waalse mijnen en één Limburgse mijn: Zwartberg. De aankondiging leidde tot zware protesten en rellen met de Rijkswacht. Die schoot met scherp en er vielen twee doden. Even was Zwartberg wereldnieuws.

Met hun protest konden de mijnwerkers betere voorwaarden afdwingen, maar de sluiting was onafwendbaar. In oktober 1966 ging de mijn effectief dicht. De flamboyante ondernemer Marcel Wauters kocht een deel van de gronden op om er in 1970 een dierentuin te openen. Vanaf toen haalde Zwartberg niet langer het nieuws met zijn mijnwerkers maar wel met zijn olifanten, beren en apen. De sluiting van Zwartberg was de voorbode van een verdere afbouw van de Limburgse mijnen.

Bekijk in het Emile Van Dorenmuseum de foto’s van fotograaf Johnny Harsch, die de rellen naar aanleiding van de sluiting van Zwartberg fotografeerde.

Tussen 1987 en 1992 gingen ook Waterschei, Eisden, Winterslag, Beringen en uiteindelijk Zolder dicht.

De enorme industriële sites bleven wezenloos achter, maar kregen geleidelijk aan een nieuwe functie. Denk maar aan C-mine in Genk, de Luchtfabriek in Zolder of het Thorpark in Waterschei. Ook de overgebleven mijnterrils kregen een nieuwe bestemming als recreatieplek of groene omgeving. De terrils van Eisden promoveerden zelfs tot letterlijke hoogtepunten van het Nationaal Park Hoge Kempen.

Dompel je onder in LABIOMISTA, een evoluerend kunstwerk van Koen Vanmechelen op de voormalige mijnsite van Zwartberg.

Dit verhaal is gemaakt door Geheugen Collectief voor FAAM - virtueel museum.

Tournée Cité
Welkom in de cité van Winterslag. Ik, Tim, neem je mee op pad doorheen mijn favoriete wijk van Genk, namelijk het warme Winterslag. Ik zelf ben
Steenmannetjespad
Het Steenmannetjespad in Thor Park wijst je de weg naar de top van de terril. Volg de steenmannetjes op je pad en beklim de oude steenkoolberg in
Wandeling tuinwijk Eisden
De tuinwijk of cité van Eisden, werd honderd jaar geleden gebouwd om de mijnwerkers en hun familie te huisvesten. Deze wandeling vertelt het verh
De Beringen-Mijn Ontdekkingstocht
Hoewel de steenkoolmijn in Beringen zijn deuren sloot in 1989, zit de invloed daarvan op de streek nog diepgeworteld in de sociale, economische e
Mijn Cité
Mijn Cité, mijn thuis is een wandeling van 5 km doorheen de Cité. De wandeling is gebaseerd op de bestaande wandeling van Toerisme Beringen en he
Erfgoed in de Stiemervallei Genk
In de Stiemervallei vind je heel wat bijzonder onroerend en roerend erfgoed. De mens heeft doorheen de geschiedenis steeds gebruik gemaakt van de