Aalst Carnaval

In Aalst vind je de jaarlijkse hoogmis van het carnaval in Vlaanderen. Mensen trekken verkleed door de straten. Er wordt gegeten en gedronken dat het een lieve lust is, met alcohol voor de volwassenen en snoep voor de kinderen. Een gewone man wordt tot prins benoemd. Met behulp van maskers en kostuums kunnen mensen even iemand anders zijn.

De Aalsterse Gilles tijdens het Carnaval van Aalst - © Erfgoedcel Denderland - Foto Gert Swillens

Sociale rollen, normen en waarden worden tijdelijk omgedraaid. Wie laag op de sociale ladder staat, mag even de spot drijven met de machthebbers.

Ontdek de geschiedenis van Aalst Carnaval in het Carnavalsmuseum in Aalst.

Net zoals veel feesten in Vlaanderen heeft carnaval zijn wortels in de katholieke feesttraditie. Het wordt gevierd op de zondag, maandag en dinsdag vlak voor de vastentijd. Het was een laatste uitspatting van overvloed, voor de schaarste van de vastenperiode begon. Carnaval gaat zelfs nog verder terug, want de Katholieke Kerk liet zich voor het feest inspireren door de Romeinse saturnaliën, een heidens feest. Dat Romeinse carnaval zette de wereld even op zijn kop: dienaars werden meesters, vrouwen en mannen wisselden van rol.

Aalst Carnaval is de bekendste en grootste Vlaamse carnavalsviering. Het gaat terug tot de middeleeuwen.

Een Aalsterse ‘Voil Jeanet’ - © Wikimedia Commons

In zijn huidige vorm dateert het uit 1851. Toen reed de carnavalsstoet voor het eerst uit. Mannen die zich geen kostuum konden veroorloven, verkleedden zich met de afdankertjes van hun echtgenotes. Dat leverde hen de spotnaam ‘Voil Jeanet’ op. In de loop van de jaren kreeg de ‘Voil Jeanet’ enkele vaste attributen: een bontjas, een kinderwagen, een vogelkooi met een haring …

Het Huis van Alijn in Gent belicht carnaval en andere jaarlijkse en dagelijkse rituelen.
Praalwagens tijdens Aalst Carnaval - © Wikimedia Commons

Andere terugkerende figuren zijn de Aalsterse stadsreuzen zoals ‘Ons Paula’ en het ‘Ros Balatum’ (een parodie op het Ros Beiaard van Dendermonde). Opvallen doen de Aalsterse Gilles. Die ontstonden eind jaren 1920 naar het voorbeeld van de Gilles van Binche. Daar gaan die personages al eeuwen rond. Met het geluid van hun klompen, bellen en trommels kondigen ze drie dagen carnaval aan. Ze dragen maskers en hoeden met struisvogelveren en gooien sinaasappels in het rond.

De Belgische schilder James Ensor was gefascineerd door carnaval en maskers. Bekijk zijn werken in het James Ensorhuis in Oostende.

Dit verhaal is gemaakt door Geheugen Collectief voor FAAM - virtueel museum. 

Rosse Buurten
Met de fiets op ontdekkingstocht naar de paradepaardjes van deelgemeenten en wijken.
Vlaamse Gebarentaal in het Huis van Alijn
Alle museumteksten van de hoofdtentoonstelling in het Huis van Alijn zijn beschikbaar in Vlaamse Gebarentaal. Scan een tekst in het museum en de
Familiezoektocht VGT: De mysterieuze verdwijning van Hendrik
Oh nee! Hendrik, het spookje van het Huis van Alijn, is verdwenen. Zijn beste vriendin Poes kan hem nergens meer vinden. Een mysterie! Wat zou er