Geschiedenisboeken vertellen honderduit over mannelijke verwezenlijkingen, maar besteden zelden aandacht aan vrouwen. Nochtans drukten ook zij hun stempel op de geschiedenis. Vanuit die vaststelling ontstond het project Straffe Vrouwen: een belevingsparcours langs vijf erfgoedsites in het Waasland waar telkens een bijzondere vrouw centraal staat. Via fiets- en wandelroutes ontdek je hun verhalen en treed je letterlijk in hun voetsporen.
Of het nu gaat om een zakenvrouw, een jonkvrouw of een dienstmeid: heel wat vrouwen uit lang vervlogen tijden hebben een fascinerend verhaal te vertellen. Toch blijft hun bijdrage nog te vaak onderbelicht. In het Waasland brengen vijf erfgoedsites daar verandering in. Op elke locatie leefde en werkte een straffe vrouw, en precies daar komt haar verhaal opnieuw tot leven.
Silhouetten laten vrouwen spreken
Op elke plek staat een interactief silhouet in cortenstaal. Je kan erdoor kijken, erdoor wandelen en erop staan. Zo kruip je (letterlijk) even in de huid van de vrouwen. Via de ErfgoedApp kom je bovendien meer te weten over hun leven, hun keuzes en hoe ze zich staande hielden in een door mannen gedomineerde wereld. Je ontdekt hun persoonlijke verhaal én leert meer over vrouwengeschiedenis in het algemeen. Het is zelfs mogelijk om met de vijf Wase vrouwen te 'bellen'!
Je kan de erfgoedsites afzonderlijk bezoeken of kiezen voor een wandel- of fietsroute langs verschillende locaties. En ook wie niet ter plaatse raakt, kan dankzij de app hun verhalen ontdekken.
Marie-Thérèse De Decker: de textielkoningin van Sint-Niklaas
Een van de erfgoedsites is het Huis Janssens, nu onderdeel van Musea Aan het Park (MAP). De straffe vrouw die je bij dit kasteeltje ontmoet, is Marie-Thérèse De Decker (1805-1871). Samen met haar man bouwde ze in 1821 een textielfabriek met stoommachine uit. Na een periode van economische crisis bliezen ze zo nieuw leven in de Wase textielsector. Na het overlijden van haar man bleef Marie-Thérèse de fabriek aansturen. Tegelijk was ze moeder van elf kinderen.
Marie-Thérèse De Decker. © Geneanet / Silhouet van Marie-Thérèse De Decker in cortenstaal / Close-up van het silhouet in cortenstaal. © Brinthe Thys
Een van haar zonen, Alfons Janssens, eveneens textielfabrikant en amateurdichter, liet in 1878 dit gebouw optrekken. Hij schonk het aan de stad Sint-Niklaas op voorwaarde dat het een museum zou worden. Vandaag is hier MAP - Curiosum gevestigd. Je vindt er oude muziekinstrumenten, moderne kunstwerken en boeken uit de 16e tot de 19e eeuw, maar evengoed een stel struisvogeleieren en topstukken uit de Wase geschiedenis.
Het verhaal van Marie-Thérèse De Decker ontdek je tijdens een stadswandeling in Sint-Niklaas. De wandeling start op de Grote Markt, met als blikvanger het Stadhuis uit 1878. Voor het gebouw staat een beeld van Sint-Nicolaas, de patroonheilige van de stad. Onderweg passeer je andere boeiende locaties, zoals de Sint-Nicolaaskerk, de oudste kerk van de stad. Ze werd gesticht in 1217 bij het ontstaan van de parochie Sint-Nicolaas. Maar ga vooral zelf op pad, en ontdek zo nog meer bijzondere plaatsen en verrassende verhalen uit het verleden van de stad.
Het Stadhuis van Sint-Niklaas, het Sint-Nicolaasbeeld voor het Stadhuis en de Sint-Nicolaaskerk. © Brinthe Thys
Wil je graag meer leren over de Straffe Vrouwen van het Waasland?
Ook in Beveren en tussen Waasmunster en Lokeren kan je via fietsroutes andere straffe vrouwen leren kennen.
Het project 'Straffe Vrouwen' is een initiatief van Toerisme Waasland en de Erfgoedcel Waasland, in samenwerking met het Waas Archievenoverleg, de lokale besturen van Beveren, Lokeren, Sint-Niklaas en Waasmunster, en de technische scholen VLOT! en weTech.
Met dank aan Gitte Derluyn, erfgoedconsulente van de Erfgoedcel Waasland.
